Category Archives: Educación infantil

Creadoras da Historia da Música

Estándar

En 2020 Sakira Ventura Quintana, flautista e musicóloga, elaborou o mapa interactivo “Creadoras de la Historia de la Música“, unha antoloxía cartográfica de compositoras repartidas por todo o mundo e enmarcadas dende o século IX ata o ano 2005.

A súa finalidade é visibilizar ás mulleres creadoras de música e poñer en valor a súa obra.

Entrando nesta ligazón de spotify pódese escoitar a música de máis de 450 cancións ao longo de 24 horas de duración. Consiste nunha recompilación por orde cronolóxica de obras de mulleres creadoras na Historia da Música. Segundo Sakira Ventura, non están todas as que deberían pero espera que algún día o estean.

O mapa interactivo para recuperar ás compositoras ignoradas na historia recompila os perfís e obras, por orde alfabética, de máis de 500 mulleres.”Hai miles que non aparecen nos libros, que non se tocan nos concertos“, expresa a autora desta iniciativa.
O proxecto abarca dende Kassia, compositora nada en Constantinopla en torno ao 810, ata a máis xoven, Alma Deutscher, nada en 2005, compositora, violinista e pianista, pasando por Alicia Morote, compositora, arreglista e orquestadora murciana.

Entre as galegas aporta datos de Pilar Castillo, pianista e compositora de principios do século XX, Eugenia Osterberger, que participou en diversas iniciativas de dignificación da cultura galega, e Sofía Oriana Infante que compuso a música da película “Elisa e Marcela“.

Sexismo e roupa deportiva

Estándar

Estes xogos olímpicos tiveron moitos aspectos importantes para reflexionar ademais das marcas e medallas.

Un deses aspectos foi que as desportistas quixeron poñer de manifesto e visibilizar as diferenzas nos vestiarios deportivos que deben usar.

As roupas deportivas masculinas e femininas son totalmente diferentes. Nalgúns casos as prendas femininas son incómodas e inadecuadas para a práctica do deporte.

No caso do voleibol, balón volea, por exemplo, mesmo se indicaban as medidas da parte inferior do traxe deportivo feminino (non así do masculino). Poderíanse enumerar outras especialidades deportivas: atletismo, ximnasia,…

EL INTOLERABLE SEXISMO EN LA ROPA DEPORTIVA - Digital Faro Canarias
Santo Domingo Corre - Santo Domingo Corre
Estados Unidos pierde a Simone Biles junto a su reinado en Gimnasia - AS.com

Poderiamos traballar co alumnado as imaxes que aparecen nos medios, reparar nas roupas e comparar as das mulleres e as dos homes da mesma especialidade. Tirar conclusións.

Podería ser interesante a lectura deste artigo.

Modelos de científicas no deporte

Estándar

A historia está chea de referentes científicas femininas moi importantes, mais tamén as temos actuais.

Nas recentes olimpiadas atopamos modelos que serven de referentes ás nenas e aos nenos.

Podemos traballar co alumnado o artigo de BBC News que aparece no seguinte enlace.

Charlotte Hym en acción en Tokyo 2020
Nadine Aptez

Guía de intervención con menores que sufren ou sufriron violencia de xénero

Estándar

Te Acompaño es un manual dirigido a profesionales que
trabajan en el ámbito de la Violencia de Género, o para
quienes, aun no trabajando en ello, quisieran adentrarse en este campo complejo.

Pretende ser un instrumento práctico y dinámico que engloba los conocimientos y
experiencias derivados de muchos años de trabajo con
niños, niñas y adolescentes que han sufrido una situación
de violencia de género, enriquecido con las aportaciones
de grandes profesionales en la materia.
Está organizado en cuatro bloques que facilitan la lectura…”

O Goberno de Canarias publicou no ano 2020 esta guía que podedes descargar aquí.

Hipersexualización

Estándar

Levamos anos asistindo á hipersexualización .

A hipersexualización afecta a nenas e a nenos e ten varias fontes, as principais son: a publicidade e as empresas de roupa e complementos.

  • A publicidade amosa acotío á infancia con poses de persoas adultas, sobre todo as nenas.
  • As empresas de moda, realizan, promocionan e venden roupas e complementos non adecuados para nenas e nenos.

Xa en 2011 o advertía o Informe Bailey. A infancia está cada vez máis erotizada.

As nenas son as principais vítimas, aparecen adoptando roles e condutas estereotipadas .

Podemos reflexionar sobre o tema e ampliar datos premendo nos números que ofertamos a continuación: 1, 2, 3.

Judit Polgár, a heroína da serie Netflix “Gambito de Dama” da vida real

Estándar

O xadrez non ten porque ser cousa de homes


Judit Polgár
naceu o 23 de xullo de 1976 en Budapest, sendo a menor de tres fillas dun matrimonio húngaro de clase media. Nai e pai, ambos adicados á educación, acordaron poñer en práctica un experimento pedagóxico co obxectivo de demostrar que se pode fabricar un xenio utilizando as técnicas adecuadas. As tres fillas axiña convertíronse en campionas de xadrez, destacando con diferencia Judit.

Judit Polgár hoxe xa retirada, obtivo en 1991o título de Gran Maestro Internacional á idade de 15 anos, convertíndose na persoa máis nova en conseguilo, rompendo o récord do famoso campeón estadounidense Bobby Fischer. 

É a única muller que conseguíu figurar entre os dez primeiros xadrecistas da clasificación mundial, lográndoo na listaxe de xaneiro de 1996.

Foi a primeira muller en gañarlle a Kasparov, considerado o mellor xogador de xadrez da historia, en 2002.

Gambito de dama é unha miniserie de televisión  estadounidense baseada na novela do mesmo nome de 1983 de Walter Tevis e foi estreada en Netflix el 23 de octubre de 2020.

Gambito de dama é unha historia ficticia que relata a vida dunha moza orfa, un prodixio do xadrez, durante a súa procura para convertirse na mellor xogadora de xadrez do mundo mentras loita con problemas emocionais e dependencia das drogas e o alcohol. A historia comeza a mediados da década de 1950 e continúa ata a de 1960.

Debuxos animados, si ou non??

Estándar

Deixar ver ou non debuxos animados a nenas e nenos é unha decisión familiar que, en ocasións, pode resultar difícil de tomar. Independentemente dos títulos a escoller, o uso de pantallas por parte das crianzas debería facerse seguindo unha serie de recomendacións básicas. As persoas expertas consultadas neste artigo El Diario.es concordan en ter en conta estas líneas xerais:

  • Elixir ben os contidos, que sexan axeitados para as diferentes idades
  • Limitar os tempos de uso –a poder ser de maneira pactada–
  • Supervisar o que os nenos e nenas ven, aínda mellor sentarse a velo conxuntamente e compartir as experiencias. 

Algúns debuxos animados rachan cos estereotipos e educan mentras entreteñen. Títulos como Bing, Hilda, Bluey, Daniel Tigre, Motown Magic ou DinoTren van máis aló da diversión e buscan transmitir valores entre o público infantil.

Activa, aventureira, valente e non viste de rosa – Ver en Netflix
Centrada na intelixencia emocional – Ver en Clan

Luz Morales, a tradutora de “Peter Pan”

Estándar

En 1925 a periodista galega Luz Morales Godoy (A Coruña 1889-Barcelona 1980), foi contratada pola Paramount para traducir ao castelá a obra teatral “Peter Pan”.

Destacou por ser a primeira muller española (galega) en dirixir un periódico, La Vanguardia, durante a guerra civi española, aínda que tamén xa era a directora da revista “El hogar y la moda” (precursora de “Lecturas“) .

Pero os seus propios escritos tiña que asinalos baixo un seudónimo masculino, entre eles o do personaxe galdosiano Felipe Centeno, elixido para a súa sección semanal “Vida cinematográfica” en La Vanguardia. “Centeno” chamou a atención do xerente de Paramount Pictures en España, que quedou moi sorprendido cando, na reunión na redacción de La Vanguardia advertiu que “Centeno” era unha muller. A productora contratou a Morales como asesora literaria da compañía de todas formas. Coa chegada do cine sonoro, Luz Morales será tamén a encargada de adaptar os diálogos ao castelá.

Paralelamente ao seu labor periodístico, María Luz cultivou a literatura infantil, e as súas adaptacións das “Obras maestras al alcance de los niños” (Homero, Dante, Shakespeare, Goethe, Cervantes, Lope de Vega  ), publicadas pola editorial Araluce, que ela dirixía, foron declaradas por real orde de utilidade pública. Algunhas das súas obras pedagóxicas convertíronse en libros de texto en países hispanoamericanos.

Pódese descargar un pdf de actividades e a UD sobre Luz Morales realizado pola Axenda da Cultura Galega no apartado “Aprende coas mulleres galegas“, nesta ligazón Luz Morales

Pódese completar a información en El Español.

Contos de científicas esquecidas

Estándar

Hoxe remata a exposición “Científicas olvidadas jamás contadas“, inaugurada o 23 de abril na “Casa de las Ciencias” de Logroño, que pretendía visibilizar, a través de trece contos populares, as aportacións de sete científicas e seis inventoras para modificar estereotipos. A comisaria da mostra foi Rosana Largo.

A exposición está divida en tres apartados:

Científicas:

“Alicia en el País de las Maravillas” relacionado con Hipatia de Alexandría.

“Pulgarcita” coa entomóloga María Sibylla.

“Ricitos de oro” coa astrofísica Henrietta Swan.

“Caperucita roja” está vinculado á física Marie Curie.

“La princesa y el guisante” á xenetista Ruth Sager.

“Blancanieves” á bióloga molecular María Blasco.

Inventoras:

“La sirenita” conectado co telescopio submarino de Sarah Mather.

“Cenicienta” co lavalouzas de Josephine Cochrane.

“La bella y la bestia” coa tecnoloxía alimentaria e o sistema de envasado ao vacío de Amanda Jones.

“La casita de chocolate”, que se relaciona coas cookies de Ruth Wakefield.

“El mago de Oz”, co GPS de Hedy Lamarr.

“La lechera”, coa máquina transportadora de leite de Fermina Orduña.

Calculadoras de estrelas:

“El principito”: fai referencia ao protagonismo das mulleres astrónomas do século XIX, que son coñecidas como “Computadoras de Harvard“.

Máis información en:

20 minutos

Diario.es

El balcón de Mateo

Fotos

Vídeo

Día das Mulleres Matemáticas

Estándar

O 12 de maio de 2019 celebrouse por primeira vez o Día de las Mujeres Matemáticas, unha iniciativa proposta polo Comité de Mulleres e Matemáticas da Sociedad Matemática Iraní durante o World Meeting for Women in Mathematics, un evento satélite do International Congress of Mathematicians 2018.

Elixiuse esta data en homenaxe á matemática iraní Maryam Mirzakhani (1977-2017), nacida un 12 de maio, e única muller en recibir unha Medalla Fields, o “Nobel” das matemáticas.

Emmy, Maryam, Olga e Sofya

Unha iniciativa creada polo equipo do Núcleo Milenio Modelos Estocásticos de Sistemas Complejos y Desordenados da Universidad de Chile e a Pontificia Universidad Católica de Chile, está a publicar unha de catro contos ilustrados –de momento, aínda que a súa idea é continuar con ao menos un máis dedicado a Sophie Germain–, pensados para idades comprendidas entre os 6 e os 10 anos, e centrados nas figuras de catro mulleres matemáticas.

Ao final de cada conto se engade un glosario que pretende aclarar os conceptos matemáticos e físicos que se citan no texto, así como dar algúns datos sobre os científicos aludidos. Os catros contos son:

Máis información en Mujeres con Ciencia e Núcleo Milenio.