Category Archives: Suxestións

Unha alternativa libertaria á prostitución

Estándar

O 19 de xuño, en Nós Diario aparece publicado este artigo de Lola Varela:

Unha alternativa libertaria á prostitución

A liberdade, a igualdade e o antiautoritarismo son valores do ideario ácrata; non é de estrañar, xa que logo, que no seo das organizacións libertarias xurdira con forza, alá polos anos 30 do século XX, o debate sobre a liberación das mulleres da tripla escravitude que supón a ignorancia, a explotación no traballo e, ademais, ser muller.

Seguindo o rego das ideólogas do feminismo anarquista Teresa Claramunt e Teresa Mañé, as mulleres libertarias chegaron ao convencemento de que para esa andaina precisaban dunha estrutura aparte das organizacións afíns CNT, FAI e JJLL, decisión que ocasionou máis de unha controversia cos homes e tamén con algunhas mulleres anarquistas. Sabedoras de que dentro destes colectivos a emancipación da muller ía ficar en segundo plano (“agora non toca”, como acontece arestora en moitas ocasións), comezaron a se organizar de xeito autónomo. Daquela (1934), xurdiu en Barcelona o Grupo Cultural Femenino comoalicerce da revista “Mujeres Libres”, editada en maio de 1936 da man da escritora Lucía Sánchez Saornil, da avogada Mercedes Comaposada e da doutora Amparo Poch y Gascón. A revista, na que colaboraron personalidades como Emma Goldman ou Carmen Conde, editou 14 números, destacando tanto polo deseño vangardista, como por non ser convencional no seu contido. A súa finalidade foi capacitar ás mulleres, animándoas a que tomaran a palabra, a saír do ámbito privado e a ocupar a esfera pública.

Ao abeiro destas páxinas, que ilusionaron e animaron ás mulleres na súa loita contra o patriarcado, constituíuse a “Federación Nacional de Mujeres Libres” en plena Guerra Civil (1937), un período no que chegou a ter máis de 20.000 afiliadas e 170 Seccións locais por toda a zona republicana ata o final da contenda.

A pesar do breve paso de Federica Montseny polo goberno de Largo Caballero como Ministra de Sanidade e de Amparo Poch como Directora Xeral de Asistencia Social, foron quen de poñer en marcha ambiciosos proxectos para mellorar a vida das mulleres: unha avanzada lei do aborto, “Hogares Infantiles” que permitían o traballo das nais, comedores para embarazadas, igualdade salarial, coeducación, amor libre…e os chamados “Liberatorios de Prostitución”.

“La empresa más urgente a realizar en la nueva estructura social es la de suprimir la prostitución”, con estas palabras iniciaba o nº5 da revista, un chamamento a todas as organizacións femininas, sindicatos, partidos e sociedade en xeral, para colaborar con entusiasmo emancipador nesa empresa. E continuaban dicindo: “No podemos pensar en ningún tipo de justicia mientras quede en pie la mayor de las esclavitudes“. Escravitude, segundo elas, provocada polo “casto noviazgo”, a “sana lactancia”, os “balbuceos sexuales de adolescentes de familias cristianas” ou as “canas al aire de honrados padres de familia”. Máis adiante, engadían: “Ninguna farsa más de ligas y discursos contra la trata de blancas…No más sombríos conventos de arrepentidas”. Fronte a estas miserentas alternativas, a decidida proposta de “Mujeres Libres” para suprimir a prostitución consistía en: “Investigación y tratamiento médico-psiquiátrico. Curación psicológica y formación ética. Orientación y capacitación profesional. Ayuda moral y material“.

Para levar adiante os “Liberatorios de Prostitución”, impulsaron locais axeitados para atender ás mulleres dispostas a dar este paso. Compre apuntar que, debido á guerra e para poder subsistir, aumentara a prostitución pola perda dos precarios traballos que moitas mulleres viñan desempeñando, de limpadoras e coidadoras nas casas de familias burguesas ou en negocios en devalo (perruqueiras, modistas, bordadoras…).

Ao cabo, as libertarias consideraban que nin a prohibición policial, nin a regulamentación porían fin ao comercio sexual; polo tanto, o camiño sería a educación e a capacitación das mulleres para poder desenvolver un traballo en condicións de igualdade cos homes e poder sumarse así á loita sindical no vieiro da revolución social. En conclusión, só a independencia económica daría a liberdade necesaria para acadar os demais dereitos das persoas e dos pobos.

Tamén se pode ler o artigo premendo no seguinte enlace: 

Unha alternativa libertaria á prostitución

 

Feminismo marroquino: fé de vida

Estándar

Novamente en “Nós Diario” aparece publicado un artigo de Lola Varela onde descubre novas referentes femininas do mundo árabe, froito da súa estadía de seis anos en Marrocos.

Nesta ocasión o título é:

Feminismo marroquino: fé de vida 

“Desde a mítica Al-Kahina, raíña e guerreira bereber que combateu a expansión arabo- islámica polo Maghreb no s. VII, ata Zohra Koubia, presidenta arestora de “Forum de Femmes au Rif”, principal organización de mulleres no norte de África, existe unha longa traxectoria de mulleres activistas pola democracia, contra as guerras coloniais e a prol dos seus dereitos.

Raíñas como Subh e Zaynab al-Nafzawiyya son lembradas na historia do Maghreb pola súa valentía e intelixencia; houbo grandes poetas na Corte de Granada tal que Nazhum bint al-Quila´i e Hafsa ar-Rakuniyya e tamén embaixadoras diante de reinos europeos como Oum el-Ez Ettaba ou Dawiya, correndo o s. XVIII. Caso especial, que aínda arrepía lembrar, é o da poeta e cantante Kharboucha, que animou as loitas dos Oulad Zayb (tribo da zona de Safi) contra a tiranía do Makhzen, o poder central, a fins do s. XIX. Detida e torturada ata a morte, os seus cantos non coñeceron fronteiras e a súa vida inspirou artistas marroquinos, que levaron o seu combate á literatura, o cine e ao teatro.

Ás veces, os poemas eran verdadeiras arengas contra o colonialismo francés ou español, caso da poeta e cantante analfabeta Taougrat Oult Aïssa, verdadeira líder popular dunha aldea do Medio Atlas que, nas súas creacións, chama as mulleres a combater a carón dos homes contra o exército invasor. Algo semellante acontece con Miririda N´aït Atiq, nacida en Tassaout (sur de Marrocos) no abrente do s. XX: poeta, cantante e feminista iletrada, que ergue a súa voz contra as estruturas patriarcais. Os seus poemas, publicados en Francia no ano 1959, así como o seu devalar vital (exerceu a prostitución para non ter que casar) son actos subversivos que rexeitan todo tipo de poder e de autoridade.

Unha das pioneiras do movemento feminista moderno foi Malika al-Fassi, única muller que asinou o Manifesto da Independencia entregado ás autoridades francesas en 1944, no medio de 66 sinaturas masculinas. A súa posición como membro destacado na dirección do partido nacionalista L´Istiqlal, permitiulle loitar pola educación das mulleres en Marrocos e polo dereito ao voto feminino, conseguido no ano 1963.

Outra dona debruzada en conseguir o acceso ao ensino secundario e superior das súas compatriotas foi Touria Chaoui, primeira muller piloto no Maghreb, asasinada en 1956 con tan só 19 anos polo seu compromiso coa independencia do país e coa liberación das mulleres. Nunca foi clarexada a súa morte e podemos considerala unha das grandes esquecidas da Historia.

A chegada dos anos 70 e a morte da militante de esquerda e feminista Saïda Menebhi tras unha folga de fame no cárcere de Casablanca, temido centro de tortura, puxo de manifesto a loita das mulleres e a súa presenza na esfera política.

A partir deste intre vai agromar con máis forza o feminismo en Marrocos e as mulleres comezarán a esixir a paridade cos homes en todas as estruturas e polo tanto a ocupar postos de responsabilidade; este é o caso de Khadija Rhamiri que, formando parte da dirección da UMT (Union Marocaine du Travail) acadou a feminización do sindicato, incluíndo reivindicacións específicas da muller traballadora. Tamén de Hakima Chaoui, membro do Secretariado nacional da OMCT (Organisation Mondiale Contre La Torture) e poeta, ameazada e agredida en varias ocasións por membros de partidos islamistas polos seus textos en defensa dos dereitos das mulleres. Ao cabo, Khadija Ryadi, enxeñeira e funcionaria no Ministerio de Finanzas, foi a primeira muller en presidir a AMDH (Association Marocaine des Droits Humaines) e recibiu o Premio dos Dereitos Humanos da ONU no ano 2013.

E rematamos esta breve ollada ás combativas mulleres de Marrocos coa figura citada ao comezo: Zohra Koubia, fundadora (1998) do “Forum de Femmes” e membro da dirección da AMDH. Militante de esquerda moi activa en ambos os colectivos, defende que a confrontación contra o patriarcado leva de seu a loita contra os réximes autoritarios e que co avance do feminismo e a democratización da sociedade, poderá mudar a situación política do Reino alaouita. Para elas, todo o noso apoio.”

Tamén se pode ler neste enlace:

Feminismo marroquino

 

 

Artigo sobre “O dereito á educación no artigo 27 da Constitución Española: A educación diferenciada por sexos”

Estándar

Achégovos un artigo recentemente publicado na revista Supervisión21 de USIE onde se aborda dende un punto de vista educativo e xurídico este tipo de educación. (Leer máis…)

A DIVERSIDADE NAS NOSAS AULAS

Estándar
O pasado día 6 de marzo publicaba Lola Varela un novo artigo en Nós Diario e nesta ocasión o tema escollido é a diversidade afectivo-sexual e de xénero coa que convivimos nas nosas aulas e a importancia de saber abordala para que a escola sexa de certo inclusiva.
Podedes atopar o artigo no seguinte enlace ou lelo a continuación:

A diversidade nas nosas aulas

No outono de 2016, un diario de tiraxe estatal publicaba un artigo titulado O profesorado abre as portas do armario: “É unha responsabilidade co alumnado LGTBI”. Nel, dúas profesoras e un profesor contaban como deran a coñecer a súa homosexualidade no centro de ensino onde traballaban e, máis que nada, fixérono polo alumnado: “É moi duro medrar sen referentes, ser un ou unha adolescente LGTBI e non ter nada co que identificarte”, “os centros de ensino non están libres de machismo e homofobia e iso leva a ter medo ás reaccións das familias, do alumnado, aos insultos, ao acoso e aos prexuízos”. Ao fío do artigo, un ex-alumno meu publicaba en facebook o seguinte comentario: “Hai 20 anos cando eu estudaba no instituto tiven un par de profesores que xa traballaban sobre a identidade e a orientación sexual desde dous campos tan distintos como a filosofía e a lingua e literatura, sen pertencer ao colectivo LGTB. Facíano de dúas formas diferentes, pero de xeito tan normal que o que suscitaban era o debate…traballaban polo empoderamento de cada quen para descubrir, crear e presentar a súa identidade e orientación sexual, respectando a allea…”. E remataba dicindo: “Grazas pola vosa implicación como cidadás”. Daquela, comprendín a importancia das nosas actitudes nas aulas.

Hai pouco, asistín a unha xornada de formación organizada polo Concello de Pontevedra dentro do programa “Pinto e Maragota” sobre A diversidade sexual e de xénero nas aulas. Materia pendente?. Certamente, aínda é unha materia pendente e así ficou demostrado na enquisa LGTBIQA+ realizada nos centros de Secundaria en Pontevedra. O 20% do alumnado sitúase no colectivo LGTBIQA+, un 24% deste grupo recoñece ter sufrido algún tipo de agresión e o 20% sentirse excluído, nalgún intre, no eido educativo. Cando aínda un 60% do alumnado con diversidade sexual o de xénero ten medo a “saír do armario” e o 14% considera que o instituto non é lugar seguro, debemos preguntarnos que papel está a xogar o profesorado? Como é posible que case un 10% do alumnado considere que a transexualidade e a homosexualidade son enfermidades con remedio?.

Responderon á enquisa por volta de 900 persoas, das cales só 35 son profesores/as. É que non teñen interese pola diversidade? Non se consideran con formación para abordar estes temas? Non valoran a importancia de poder axudar ao desenvolvemento da identidade e a formación integral do seu alumnado? Nesa xornada, a pediatra Inés del

Río comezou e rematou a súa intervención convidándonos a “re-debuxar o xénero”; só deste xeito poderemos facer un mundo libre de exclusións. E para iso, primeiro compre ter sensibilidade dabondo para ver a dor na faciana do alumnado e logo, iso si, contar con recursos e apoio da Dirección do centro e da Administración.

Trátase de levar á práctica o que xa temos; velaí a Lei 2/2014 pola igualdade de trato e non discriminación LGTBI en Galicia, que no seu Título II, Capítulo V fala de medidas no ámbito da educación, e nos artigos 22 ao 26 recomenda a inclusión da realidade LGTBI nos plans de estudos, a realización de actividades para a prevención de comportamentos discriminatorios nos centros, a formación do persoal docente, a divulgación desa realidade entre as ANPA e actuacións para combater o acoso e facer visibles as diversidades. Tamén contamos cun Protocolo educativo para garantir a igualdade, a non discriminación e a liberdade de identidade de xénero (2016), onde se dan orientacións de como actuar nun centro desde a Dirección e o Dpto. de Orientación.

E para continuar formándonos podemos botar man dalgúns recursos que compartir co alumnado, quer o visionado de materiais moi didácticos como Dibujando el género, en castelá, catalán e inglés, quer de películas que recollen episodios reais como a estadounidense Boys don´t cry, ou alentar lecturas como os diferentes ensaios de Lucas Platero e, para xente máis nova, as novelas 22 segundos, ou Fóra do normal.

A diversidade é unha realidade tanxible na escola e deberíamos considerala un valor positivo; só así a escola será de certo inclusiva.

04/03/2020

Lola Varela

COEDUCACIÓN E PLANS DE IGUALDADE

Estándar

O día 28 de febreiro o alumnado do Ciclo Superior de Promoción de Igualdade de Xénero do CIFP A Xunqueira de Pontevedra asistíu a unha charla da profesora recentemente xubilada e experta en coeducación Lola Varela, invitada pola profesora dese centro Luisa Fernanda Aris.

IMG-20200306-WA0032
Con esta intervención pretendíase transmitir ás futuras promotoras e aos futuros promotores de Igualdade a importancia da coeducación ou educación en igualdade desde o comezo das etapas educativas e como para facer efectiva esta aprendizaxe é preciso botar man de ferramentas como dotarse dun bo Plan de Igualdade no centro de ensino.

IMG-20200306-WA0039
A elaboración deste Plan de Igualdade trae aparellado un fondo análise do centro e do seu funcionamento, co obxectivo de mudar actitudes e comportamentos machistas así como de evitar estereotipos de xénero e discriminacións.

Para ter a información completa desta intervención podedes ver o power point que resume o tratado ese día, no seguinte enlace:

COEDUCACIÓN E IGUALDADE

 

Diversidade de xénero na infancia e na adolescencia

Estándar

O sábado 1de febreiro tivo lugar no Pazo da Cultura en Pontevedra unha xornada de formación organizada pola Concellería de benestar e Igualdade do Concello de Pontevedra, dentro do programa municipal pola diversidade sexual Pinto e Maragota.

Nesta xornada poidemos escoitar á pediatra Inés del Río.

Inés, ademais de pediatra está no comité de bioética da Asociación Española de Pediatría. É unha persoa moi comprometida co colectivo LGTBIQ+ dende a infancia e  apórtanos unha interesante visión do tema dende un punto de vista médico.
Aquí vos presentamos algúns dos recursos da charla por se queredes ir empezando a “debuxar” o xénero, como nos dixo ela, comezando por ver unha película, un documental ou lendo un libro para sensibilizarnos con esta temática e ver como actuar diante desta situación.

Recomendounos comezar visionando dous vídeos, o primeiro moi didáctico e directo sobre as diferentes categorías na diversidade sexual e de xénero

e outro sobre as vivencias nunha familia que ten que abordar esta nova situación.

Podemos atopar outros vídeos en Youtube:

– Begoña Román. É profesora na Facultade de Filosofía da Universidade de Barcelona e presidenta do Comité de Ética de Servicios Sociales de Cataluña.
– Lucas Platero. É profesor de Psicoloxía social na Universidade Autónoma de Barcelona e activista LGTBIQ+.
– Amets Suess. É un  activista pola despatoloxización trans a nivel internacional e traballa na Escuela Andaluza de Salud Pública.

Dibujando el género. Son catro vídeos baseados no libro do mesmo título de María Vidal y Gerard Coll-Planas. Son vídeos moi sinxelos para persoas de todas as idades e poden visionarse en castelá, catalán e inglés.

Tamén nos falou de películas como: La chica danesa; Tomboy; Boys don´t cry; Una mujer fantástica…
– Un libro interesante de Adela Cortina : Para que te sirve realmente la Ética.

– O libro de Chis Oliveira e Amada Traba: Ám@me. Pensar o amor no século XXI; hai edición en castelán: Amarte. Pensar el amor en el siglo XXI. Moi recomendable para calquera!!!!

– O libro de Lucas Platero: Transexualidades, ten un glosario ao final, moi escrarecedor dos termos, e tamén unha chea de recursos (libros, películas, documentais…); tamén trae ferramentas para traballar desde o ámbito educativo.

Outros libros : 22 segundos (Eva Mejuto); Fóra do normal (María Reimóndez); A la conquista del cuerpo equivocado (Miquel Misse); La chica danesa (David Ebershoff); Buscando el final del arco iris (Fiona Yoy, May Friedman, eds); Llamadme Nathan, novela gráfica,(Catherine Castro e Quentin Zution).

Tamén podemos consultar a Guía de Atención a menores con diversidad de género, da Consejería de Asuntos Sociales da Comunidade de Madrid, que axuda a abrir a mirada sobre o tema e inclúe ao final algúns recursos. enlace á Guía de atención a menores de Madrid
E podemos botar unha ollada a un dos protocolos sanitarios, Atención Sanitaria a personas transexuales en la infancia y adolescencia da Consejería de Salud da Junta de Andalucía, que é dos máis avanzados. enlace protocolo andaluz.

E moi recomendable ler o artigo publicado na revista Anales de Pediatría por Inés del Rio e outras, no que se intenta que a diversidade de xénero se vexa como unha riqueza humana. (Ler artigo…)

Vai tamén o noso Protocolo de identidade de xénero da Xunta de Galicia do ano 2016.

Para rematar, oxalá vos animedes a “Re-debuxar o xénero” para facer un mundo mellor para todas as persoas, libre de exclusións, sempre inxustas!

Documento: “Percepción social da violencia sexual”

Estándar

Achego documento para comprobar como moitas das actitudes coniventes coa violencia de xénero seguen vivas na nosa sociedade. Trátase dun estudo elaborado pola Delegación do Goberno para a Violencia de Xénero a partires dunha enquisa realizada en 2012 e 2013. Neste documento poderedes recuperar conclusións moi preocupantes para traballar nas vosas actividades con alumnado de ESO e Bacharelato.

(Ver documento …)

Preséntase o borrador da materia “Coeducación para o Século XXI” para 1ºBacharelato

Estándar

Achego enlace á páxina web da Consellería de Educación onde podemos encontrar información sobre a materia de libre configuración para 1ºBacharelato de 2 horas semanais sobre “Coeducación para o Século XXI”.

(Enlace para ler máis …)