Category Archives: Uncategorized

Cando o cometa Neowise se aproxima

Estándar

Varias foron as mulleres queinvestigaron sobre o Universo.

Respecto dos cometas podemos mencionar a

  • María Winckelmann Kirch que foi unha astónoma que descubriu o denominado “cometa de 1702”
  • Nicole -reine Lepaute que contribuiu a calcular a data de regreso do cometa Halley
  • Caroline Lucretia Herschel, descubriu varios cometas (de feito mantivo o récord de maior número de cometas descubertos por unha muller ata 1980)
  • Maria Mitchel descubriu un cometa que se denomina “Miss Mitchell`s Comet” na súa honra.
  • Carolyn Jean Spellman Shoemaker, foi codescubridora do cometa Shoemaker-Levy 9, pero logrou descubrir 32 cometas.

Respecto do cometa Neowise que tanto está dando que falar estes días, Emily Kramer (especialista en po cometario) forma parte do equipo de investigación que o descubriu.

Emily Kramer

Unha alternativa libertaria á prostitución

Estándar

O 19 de xuño, en Nós Diario aparece publicado este artigo de Lola Varela:

Unha alternativa libertaria á prostitución

A liberdade, a igualdade e o antiautoritarismo son valores do ideario ácrata; non é de estrañar, xa que logo, que no seo das organizacións libertarias xurdira con forza, alá polos anos 30 do século XX, o debate sobre a liberación das mulleres da tripla escravitude que supón a ignorancia, a explotación no traballo e, ademais, ser muller.

Seguindo o rego das ideólogas do feminismo anarquista Teresa Claramunt e Teresa Mañé, as mulleres libertarias chegaron ao convencemento de que para esa andaina precisaban dunha estrutura aparte das organizacións afíns CNT, FAI e JJLL, decisión que ocasionou máis de unha controversia cos homes e tamén con algunhas mulleres anarquistas. Sabedoras de que dentro destes colectivos a emancipación da muller ía ficar en segundo plano (“agora non toca”, como acontece arestora en moitas ocasións), comezaron a se organizar de xeito autónomo. Daquela (1934), xurdiu en Barcelona o Grupo Cultural Femenino comoalicerce da revista “Mujeres Libres”, editada en maio de 1936 da man da escritora Lucía Sánchez Saornil, da avogada Mercedes Comaposada e da doutora Amparo Poch y Gascón. A revista, na que colaboraron personalidades como Emma Goldman ou Carmen Conde, editou 14 números, destacando tanto polo deseño vangardista, como por non ser convencional no seu contido. A súa finalidade foi capacitar ás mulleres, animándoas a que tomaran a palabra, a saír do ámbito privado e a ocupar a esfera pública.

Ao abeiro destas páxinas, que ilusionaron e animaron ás mulleres na súa loita contra o patriarcado, constituíuse a “Federación Nacional de Mujeres Libres” en plena Guerra Civil (1937), un período no que chegou a ter máis de 20.000 afiliadas e 170 Seccións locais por toda a zona republicana ata o final da contenda.

A pesar do breve paso de Federica Montseny polo goberno de Largo Caballero como Ministra de Sanidade e de Amparo Poch como Directora Xeral de Asistencia Social, foron quen de poñer en marcha ambiciosos proxectos para mellorar a vida das mulleres: unha avanzada lei do aborto, “Hogares Infantiles” que permitían o traballo das nais, comedores para embarazadas, igualdade salarial, coeducación, amor libre…e os chamados “Liberatorios de Prostitución”.

“La empresa más urgente a realizar en la nueva estructura social es la de suprimir la prostitución”, con estas palabras iniciaba o nº5 da revista, un chamamento a todas as organizacións femininas, sindicatos, partidos e sociedade en xeral, para colaborar con entusiasmo emancipador nesa empresa. E continuaban dicindo: “No podemos pensar en ningún tipo de justicia mientras quede en pie la mayor de las esclavitudes“. Escravitude, segundo elas, provocada polo “casto noviazgo”, a “sana lactancia”, os “balbuceos sexuales de adolescentes de familias cristianas” ou as “canas al aire de honrados padres de familia”. Máis adiante, engadían: “Ninguna farsa más de ligas y discursos contra la trata de blancas…No más sombríos conventos de arrepentidas”. Fronte a estas miserentas alternativas, a decidida proposta de “Mujeres Libres” para suprimir a prostitución consistía en: “Investigación y tratamiento médico-psiquiátrico. Curación psicológica y formación ética. Orientación y capacitación profesional. Ayuda moral y material“.

Para levar adiante os “Liberatorios de Prostitución”, impulsaron locais axeitados para atender ás mulleres dispostas a dar este paso. Compre apuntar que, debido á guerra e para poder subsistir, aumentara a prostitución pola perda dos precarios traballos que moitas mulleres viñan desempeñando, de limpadoras e coidadoras nas casas de familias burguesas ou en negocios en devalo (perruqueiras, modistas, bordadoras…).

Ao cabo, as libertarias consideraban que nin a prohibición policial, nin a regulamentación porían fin ao comercio sexual; polo tanto, o camiño sería a educación e a capacitación das mulleres para poder desenvolver un traballo en condicións de igualdade cos homes e poder sumarse así á loita sindical no vieiro da revolución social. En conclusión, só a independencia económica daría a liberdade necesaria para acadar os demais dereitos das persoas e dos pobos.

Tamén se pode ler o artigo premendo no seguinte enlace: 

Unha alternativa libertaria á prostitución

 

Día Internacional da Música

Estándar

O 21 de xuño é o día internacional da música.

Un día fabuloso para lembrar a moitas mulleres que achegaron á música o seu talento e que estiveron invisibilizadas:

Hildegarda de Bingen

Compuxo 78 obras: 43 antífonas, 18 responsorios, 4 himnos ou 7 secuencias entre outras pezas

Barbara Strozzi

Gran compositora do Barroco. Escribiu arias, cantatas dramáticas, madrigais e dúos. Publicou oito volumes de obras.

Fanny Mendelsohn

Fanny escribiu máis de 460 pezas de música, a maioría para piano. Inda que o seu home a apoiaba case non publicou, o seu pai e o seu irmán crían que unha muller non debía publicar música.

Lily Boulanger

A súa paixón foi a composición, pero tocaba varios instrumentos como o violín, a harpa eo órgano. 

Florence Beatrice Price 

Foi a 1ª compositora afroamericana en ser recoñecida como compositora sinfónica e a primeira en ter unha peza interpretada por unha orquestra. Escribíu catro sinfonías.

Mirga Grazinyte-Tyla

É unha das directoras de orquestra máis novas e con máis talento do mundo. É a  directora da orquesta da prestixiosa compañía austríaca do Salzburger Landestheater e tamén dirixe a Orquestra Sinfónica da Cidade de Birminham.  

Inma Shara

Inma Shara é o nome artístico de Inmaculada Concepción Lucía Saratxaga, directora de orquestra española procedente de Amurrio, Álava. En 2008  converteuse na 1ª muller en dirixir un concerto no Vaticano, durante a celebración do 60º aniversario da Declaración Universal dos Dereitos Humanos.

 

Os direitos das mulheres em Marrocos: umha luita que avança

Estándar

Novamente Lola Varela publica outro artigo no xornal “Galiza livre”, na súa versión dixital.

Desta vola o seu esforzo e traballo de investigación centrase nas mulleres marroquís, na súa loita pola igualdade e os seus dereitos.

O artigo orixinal pode atoparse no seguinte enlace: Os dereitos das mulleres en Marrocos

Os direitos das mulheres em Marrocos: umha luita que avança 

Há uns anos, trabalhando em Marrocos, conhecim a Khadija Riady, a primeira mulher presidenta da AMDH (Asociaçom Marroquina de Dereitos Humanos) e hoje coordenadora da Marcha Mundial das Mulheres no Maghreb. Assistim a umha conferência sua sobre a situaçom actual das mulheres em Marrocos, que me achegou umha complexa e poliédrica visom de conjunto, fora de posturas maniqueas e de manidos estereotipes.

Comecemos por falar de Al Moudawana ou chamado Código de família, escrito no S. VIII por um Imám da cidade de Medina (Arábia Saudi), onde recolhe os comentários feitos a umha colecçom de ditos do profeta Maomé sobre o matrimónio, a poligamia, a herdança ou a custodia das crianças. Este Código, promulgado e aplicado após a independência de Marrocos (1956), vem sendo o único texto legislativo do país baseado na religiom islâmica; as demais normas legais, que fixam as normas de conduta das mulheres, tenhem umha base laica de grande influência francesa. Estamos, já que logo, diante dum texto com grandes eivas no tocante à igualdade de direitos cos homes e claramente discriminatório.

A pesares de viver num estado de submetimento grande, sabemos de mulheres que desde há séculos se rebelárom diante desta situaçom. Porém, só será a partir dos anos 70 quando podamos falar dum movimento feminista amplo e diverso, quer desde posiçons ateas e de esquerda, quer a partir de novas formulaçons vinculadas ao islamismo popular. Por isso nom é de estranhar que, mália as dificuldades, houvesse avances como o feito de que Marrocos ratificasse (1993) com algumhas reservas a “Convençom para a eliminaçom de todas as formas de discriminaçom contra a mulher” (CEDAW), ou que o Parlamento marroquino aprovasse (2004) e o rei Mohamed VI, máxima autoridade civil e religiosa, dera o seu consentimento a importantes reformas do devandito Código Al Moudawana, melhorando e ampliando alguns direitos das mulheres. Falamos, por exemplo, da corresponsabilidade diante dos assuntos familiares, do fim da obediência da mulher ao homem, da nom necessidade dum tutor para poder contrair matrimonio, da autorizaçom de casamentos com pessoas nom muçulmanas, de nom casar antes dos 18 anos, de nom poder ser repudiada sem a autorizaçom dum juíz, de presentar demanda de divórcio ao igual que os homens, de ter direito a umha vivenda e a pensom alimentar umha vez divorciada e com crianças ao seu cargo, etc.

Nom obstante, a resistência a estes avances segue a ser forte: uns 40.000 casamentos ao ano (o 10% do total) som realizadas com menores de 18 anos, sobre todo nas zonas rurais; na prática, nom está garantido o direito a casar com umha pessoa nom muçulmana; a tutela das crianças segue a ser maioritariamente concedida aos pais; a poligamia nom está abolida, simplesmente limitada à “autorizaçom da mulher” e sempre que o homem tenha recursos para manter varias famílias; as mulheres seguem a herdar a metade que os homens; a corresponsabilidade das obrigas familiares nom está sendo efetiva, etc.

No Código Penal a norma também atenta contra os direitos das mulheres e contra a igualdade, quando a sançom por violaçom depende de se a mulher está casada ou nom, ou de se ainda é virgem. O aborto é ilegal e nom está permitido nengum suposto, nem por violaçom, nem por incesto. Ademais, as relaçons consentidas fora do matrimónio estám penalizadas com um ano de cárcere e, no caso de homosexualidade, com até três anos.

Quanto à situaçom laboral, na teoria nom se pode discriminar por questom de género e existem direitos específicos para as mulheres como os permissos de maternidade e a condena do acosso laboral, mas na prática só umha pequena percentagem de empresários (um 15%) respeitam estas leis.

As cifras que nos dam a conhecer a realidade socio-política do Reino alaouita, falam por si sós sobre a situaçom das mulheres: mais dum 50% de analfabetismo feminino e um 70% no rural; mais do 60% das mulheres sofrérom algum tipo de violência sexual e só denunciam um 10% delas; a taxa de atividade laboral feminina nom chega ao 30%, quando em Europa é dum 50%; a taxa de mortalidade nos partos é de 127/100.000 mulheres; mais de 60.000 raparigas menores de 18 anos trabalham de domésticas nas casas; em Marrocos registam-se de 500 a 800 de abortos e umha média de 24 bebés abandonados cada dia….

A pesar de que com todos estes dados semelha que os direitos e liberdades das mulheres em Marrocos sejam inexistentes, algo está mudando cara a umha sociedade mais igualitária; algo que vem de atrás e que co passo do tempo e com mais apoios, deverá-se enfrentar a um futuro incerto, mas com perspetivas de melhora tais como debruçar-se no ensino e formar a gente moça dum jeito verdadeiramente coeducativo; dar prioridade à questom de género em todos os âmbitos da vida social e política; procurar a colaboraçom dum segmento de homens progressistas para ampliar as liberdades públicas e atingir canles de participaçom para a sociedade civil….

Mulheres com gram presença na esfera pública como a escritora Fatima Mernissi, falecida em 2015, Leila Slimani, premio Goncourt 2017, valedora da liberdade sexual das mulheres, ou Ibtissam Lachgar defensora dos direitos LGTB; coletivos como Associatiom Démocratique des Femmes du MarrocForum de Femmes au Rif; ou 100% Mamans, que oferece ajuda e formaçom a nais solteiras, a carom doutras vozes ou entidades, formam parte dum clamor a prol dos direitos das mulheres que percorre as ruas de Marrocos nos últimos anos, apoiado por amplas capas da populaçom. Mália que todo transcorre dum jeito mais lento do que tod@s quigéssemos.

 

 

 

 

 

 

 

 

Mulleres e medio ambiente

Estándar

O vindeiro 5 de xuño é o día do MEDIOAMBIENTE.

As mulleres, dende tempos prehistóricos, tiveron unha relación de sostibilidade e conservación da natureza.

As mulleres interactúan cos recursos naturais diariamente (busca de alimentos, uso da auga, coidado do gando, recolleita de leña, manexo da agricultura,…) e senten os problemas que o cambio climático xera.

A desigualdade de xénero non permite recoñecer todo o que as mulleres poden achegar á supervivencia do planeta. Inda hai acceso desigual á terra, á auga e outros recursos e as mulleres son minoría nas decisións referidas á planificación e xestión da natureza.

A pesar disto, hai mulleres que loitan polo medio ambiente. Nestes días pode ser interesante co alumnado tentar descubrilas e visibilizalas. Algúns deses nomes son:

Berta Cáceres

Jane Goodall

Lois Gibbs

Maria Silbylla Merian

Rachel Carson

Sheila Watt-Cloutier

Sunita Narain

Vandana Shiva

Wangari Maathai

Pero hai moitas máis…

A ONU adoptou unha resolución para o período 2021 a 2030, será a Década para a Restauración dos Ecosistemas.

 

Eva Crane e o día mundial das abellas

Estándar

O 20 de maio é o día mundial da abellas para crear conciencia sobre a importancia dos insectos polinizadores, as ameazas ás que se enfrontan e a súa contribución á sostibilidade.

Nese día non podemos esquecer a Eva Crane. Unha física nuclear que cambiou o seu interese científico ao recibir como agasallo de vodas unha colmea. Converteuse na maior eminencia mundial en apicultura.

Viaxou para investigar a diferentes países, foi unha gran divulgadora que ensinou principios de apicultura a gobernos, ONGs, apicultoras e apicultores ao longo de todo o planeta.

Realizou estudos sobre o comportamento das abellas e a síntese do mel ademais de estudos no ámbito da historia e a arqueoloxía da apicultura.  Recolleu, fotografou e catalogou máis de 2000 obxectos e útiles de apicultura recollidos por todo o planeta

 

 

Feminismo marroquino: fé de vida

Estándar

Novamente en “Nós Diario” aparece publicado un artigo de Lola Varela onde descubre novas referentes femininas do mundo árabe, froito da súa estadía de seis anos en Marrocos.

Nesta ocasión o título é:

Feminismo marroquino: fé de vida 

“Desde a mítica Al-Kahina, raíña e guerreira bereber que combateu a expansión arabo- islámica polo Maghreb no s. VII, ata Zohra Koubia, presidenta arestora de “Forum de Femmes au Rif”, principal organización de mulleres no norte de África, existe unha longa traxectoria de mulleres activistas pola democracia, contra as guerras coloniais e a prol dos seus dereitos.

Raíñas como Subh e Zaynab al-Nafzawiyya son lembradas na historia do Maghreb pola súa valentía e intelixencia; houbo grandes poetas na Corte de Granada tal que Nazhum bint al-Quila´i e Hafsa ar-Rakuniyya e tamén embaixadoras diante de reinos europeos como Oum el-Ez Ettaba ou Dawiya, correndo o s. XVIII. Caso especial, que aínda arrepía lembrar, é o da poeta e cantante Kharboucha, que animou as loitas dos Oulad Zayb (tribo da zona de Safi) contra a tiranía do Makhzen, o poder central, a fins do s. XIX. Detida e torturada ata a morte, os seus cantos non coñeceron fronteiras e a súa vida inspirou artistas marroquinos, que levaron o seu combate á literatura, o cine e ao teatro.

Ás veces, os poemas eran verdadeiras arengas contra o colonialismo francés ou español, caso da poeta e cantante analfabeta Taougrat Oult Aïssa, verdadeira líder popular dunha aldea do Medio Atlas que, nas súas creacións, chama as mulleres a combater a carón dos homes contra o exército invasor. Algo semellante acontece con Miririda N´aït Atiq, nacida en Tassaout (sur de Marrocos) no abrente do s. XX: poeta, cantante e feminista iletrada, que ergue a súa voz contra as estruturas patriarcais. Os seus poemas, publicados en Francia no ano 1959, así como o seu devalar vital (exerceu a prostitución para non ter que casar) son actos subversivos que rexeitan todo tipo de poder e de autoridade.

Unha das pioneiras do movemento feminista moderno foi Malika al-Fassi, única muller que asinou o Manifesto da Independencia entregado ás autoridades francesas en 1944, no medio de 66 sinaturas masculinas. A súa posición como membro destacado na dirección do partido nacionalista L´Istiqlal, permitiulle loitar pola educación das mulleres en Marrocos e polo dereito ao voto feminino, conseguido no ano 1963.

Outra dona debruzada en conseguir o acceso ao ensino secundario e superior das súas compatriotas foi Touria Chaoui, primeira muller piloto no Maghreb, asasinada en 1956 con tan só 19 anos polo seu compromiso coa independencia do país e coa liberación das mulleres. Nunca foi clarexada a súa morte e podemos considerala unha das grandes esquecidas da Historia.

A chegada dos anos 70 e a morte da militante de esquerda e feminista Saïda Menebhi tras unha folga de fame no cárcere de Casablanca, temido centro de tortura, puxo de manifesto a loita das mulleres e a súa presenza na esfera política.

A partir deste intre vai agromar con máis forza o feminismo en Marrocos e as mulleres comezarán a esixir a paridade cos homes en todas as estruturas e polo tanto a ocupar postos de responsabilidade; este é o caso de Khadija Rhamiri que, formando parte da dirección da UMT (Union Marocaine du Travail) acadou a feminización do sindicato, incluíndo reivindicacións específicas da muller traballadora. Tamén de Hakima Chaoui, membro do Secretariado nacional da OMCT (Organisation Mondiale Contre La Torture) e poeta, ameazada e agredida en varias ocasións por membros de partidos islamistas polos seus textos en defensa dos dereitos das mulleres. Ao cabo, Khadija Ryadi, enxeñeira e funcionaria no Ministerio de Finanzas, foi a primeira muller en presidir a AMDH (Association Marocaine des Droits Humaines) e recibiu o Premio dos Dereitos Humanos da ONU no ano 2013.

E rematamos esta breve ollada ás combativas mulleres de Marrocos coa figura citada ao comezo: Zohra Koubia, fundadora (1998) do “Forum de Femmes” e membro da dirección da AMDH. Militante de esquerda moi activa en ambos os colectivos, defende que a confrontación contra o patriarcado leva de seu a loita contra os réximes autoritarios e que co avance do feminismo e a democratización da sociedade, poderá mudar a situación política do Reino alaouita. Para elas, todo o noso apoio.”

Tamén se pode ler neste enlace:

Feminismo marroquino

 

 

17 de maio: mulleres nas letras galegas

Estándar

Sin título

NUN DÍA COMA HOXE TEMOS QUE LEMBRAR A:

Rosalía de Castro (1963)
Francisca Herrera Garrido (1987)
María Maríño (2007)
María Victoria Moreno (2018)

Catro homenaxeadas no día das letras galegas. Moitas outras son merecentes desta homenaxe pola súa loita e defensa da lingua.

Día Internacional da muller matemática

Estándar

O 12 de maio é o día da muller matemática.

Presentamos dous escape room virtuais destinados ao público infantil e xuvenil. Foron patrocinados polo “Departamento de Matemáticas” e 0 “Grado en Matemática Computacional de la Escuela Superior de Tecnología y Ciencias Experimentales” da Universidade Jaume I de Castellón.  

Premendo pode gozarse de

El rescate de la maga Omega”, especialmente indicado para primaria

e “El pasillo del olvido recordado”, adaptado a secundaria.