Tag Archives: Coeducación

Judit Polgár, a heroína da serie Netflix “Gambito de Dama” da vida real

Estándar

O xadrez non ten porque ser cousa de homes


Judit Polgár
naceu o 23 de xullo de 1976 en Budapest, sendo a menor de tres fillas dun matrimonio húngaro de clase media. Nai e pai, ambos adicados á educación, acordaron poñer en práctica un experimento pedagóxico co obxectivo de demostrar que se pode fabricar un xenio utilizando as técnicas adecuadas. As tres fillas axiña convertíronse en campionas de xadrez, destacando con diferencia Judit.

Judit Polgár hoxe xa retirada, obtivo en 1991o título de Gran Maestro Internacional á idade de 15 anos, convertíndose na persoa máis nova en conseguilo, rompendo o récord do famoso campeón estadounidense Bobby Fischer. 

É a única muller que conseguíu figurar entre os dez primeiros xadrecistas da clasificación mundial, lográndoo na listaxe de xaneiro de 1996.

Foi a primeira muller en gañarlle a Kasparov, considerado o mellor xogador de xadrez da historia, en 2002.

Gambito de dama é unha miniserie de televisión  estadounidense baseada na novela do mesmo nome de 1983 de Walter Tevis e foi estreada en Netflix el 23 de octubre de 2020.

Gambito de dama é unha historia ficticia que relata a vida dunha moza orfa, un prodixio do xadrez, durante a súa procura para convertirse na mellor xogadora de xadrez do mundo mentras loita con problemas emocionais e dependencia das drogas e o alcohol. A historia comeza a mediados da década de 1950 e continúa ata a de 1960.

Debuxos animados, si ou non??

Estándar

Deixar ver ou non debuxos animados a nenas e nenos é unha decisión familiar que, en ocasións, pode resultar difícil de tomar. Independentemente dos títulos a escoller, o uso de pantallas por parte das crianzas debería facerse seguindo unha serie de recomendacións básicas. As persoas expertas consultadas neste artigo El Diario.es concordan en ter en conta estas líneas xerais:

  • Elixir ben os contidos, que sexan axeitados para as diferentes idades
  • Limitar os tempos de uso –a poder ser de maneira pactada–
  • Supervisar o que os nenos e nenas ven, aínda mellor sentarse a velo conxuntamente e compartir as experiencias. 

Algúns debuxos animados rachan cos estereotipos e educan mentras entreteñen. Títulos como Bing, Hilda, Bluey, Daniel Tigre, Motown Magic ou DinoTren van máis aló da diversión e buscan transmitir valores entre o público infantil.

Activa, aventureira, valente e non viste de rosa – Ver en Netflix
Centrada na intelixencia emocional – Ver en Clan

Comando Igualdade, unha iniciativa necesaria

Estándar

Dedicado á coeducadora, feminista e profesora de Filosofía, Chis Oliveira publicouse estes pasados días en NÓS Diario un novo artigo de Lola Varela onde se da a coñecer unha iniciativa moi necesaria para a mocidade, que nace en Vigo pero que debería espallarse por todo o territorio. Precisamos dun Comando Igualdade en cada instituto.

                                          COMANDO IGUALDADE

                                                                                                 Lola Varela

Nos últimos tempos asistimos, tristemente, a un aumento de máis dun 20% de delitos sexuais entre a mocidade e tamén arrepía que 7 de cada 10 adolescentes consuman pornografía de xeito habitual. O verdadeiro antídoto para reverter esta situación sería incluír nos currículos educativos unha Educación Sexual igualitaria, sen estereotipos, inclusiva, non moralista e de calidade, así como avanzar na creación de verdadeiros centros coeducativos. Eis unha alternativa que arestora non se albisca agás en casos illados, alentados con moito esforzo e voluntarismo por parte do profesorado, maiormente, mais tamén con exemplos de participación entusiasta da rapazada tal que a experiencia do Comando Igualdade.

O Comando Igualdade é un fato de mozas e mozos, alumnado de ESO e Bacharelato do IES Alexandre Bóveda de Vigo e tamén alumnado de estudos superiores, xa que rematada a súa etapa no Instituto continúan vinculados ao colectivo. O discurso, a sólida formación e o compromiso coa igualdade de mulleres e homes da profesora de Filosofía dese centro, Chis Oliveira, fixérona merecedora dun Premio Irene, concedido polo Ministerio de Educación en 2009 á súa traxectoria ao impartir un valente e innovador programa de Educación Sexual ao seu alumnado durante 25 anos. Conceptos como sexo, xénero, feminismo, patriarcado, diversidade sexual ou micromachismos viñan sendo tratados con normalidade na formación que Chis impartía nas súas aulas. O salto chegou co Proxecto Bata, unha moi sonada intervención integral e multidisciplinar realizada no referido IES, para visualizar a importancia dos coidados e para intentar que o cotiá, privado ou doméstico, maioritariamente feminino, mudase en algo público e colectivo. Todo este traballo foi recoñecido cun novo Premio Irene en 2010 e aquí comezou a andaina do Comando Igualdade. Conscientes do poder revolucionario da mocidade, procuran a través dunha deconstrución persoal contribuír a unha transformación social necesaria e urxente, capaz de superar o machismo, repensar a sexualidade e construír unhas relacións máis libres nunha sociedade máis xusta.

O Comando centra a súa actividade en dúas liñas: a formación e a acción. Unha formación entre iguais onde as persoas adultas (profesorado ou persoal experto) só teñen un papel coordinador e onde existe o compromiso de se instruír e investigar persoalmente, para despois compartilo nas reunións e debates en grupo. Estas xuntanzas realízanse fora do horario lectivo, nun ambiente de empatía, escoita mutua, rexeitamento das xerarquías e moito respecto entre elas e eles, creando deste xeito un espazo seguro, aberto e diverso. Para intervir e actuar, comezaron levando o debate a outras aulas do seu centro, pero axiña foi demandada a súa presenza noutros institutos de toda Galiza (Caldas de Reis, Bueu, Beade, Santiago, entre outros), o cal permitiu deixar a semente de novos Comandos Igualdade. Ademais, tamén colaboraron con asociacións e colectivos diversos como As Bandidas, @klandestinas, Faraxa ou Nós Mesmas; en programas pola igualdade ou contra a violencia de xénero dos concellos de Vigo e Santiago e, mesmo, o Comando foi invitado polo Proxecto Skolae (2019), ambiciosa proposta coeducativa do goberno de Navarra, para se dar a coñecer e incentivar a creación de grupos semellantes nesa comunidade.

Coa bagaxe de case 10 anos de existencia e diante do dano que está a facer esta pandemia no rol das mulleres no seo das familias, na reiteración dos estereotipos e no aumento da violencia de xénero, o Comando Igualdade está a piques de editar un libro onde relata a súa orixe, funcionamento e formación, recollendo as demandas de total actualidade de amplos sectores da poboación, para que a modo de guía axude a formar novos Comandos Igualdade por acá e por acolá. Escrito por Chis Oliveira e Priscila Tamara Retamozo, ex-alumna de Chis e hoxe outra das coordinadoras do Comando, preséntase como un diálogo interxeracional entre ambas que permite o autocoñecemento e a creación dun pensamento crítico.

O Comando Igualdade, un referente ineludible da revolta feminista que comezou nas aulas.

Pódese acceder á versión orixinal do artigo aquí mesmo Comando Igualdade

A carga mental feminina. Unha reflexión para facer conxuntamente homes e mulleres

Estándar

Ese traballo constante, esgotador e que case ninguén adoita recoñecer, froito da falta de corresponsabilidade nas parellas heterosexuais, dunha conciliación non prexudicial para as mulleres e dunha educación igualitaria real. As consecuencias: estrés, falta de vida propia e problemas nas parellas, entre outros.

Este é o tema do novo artigo de Lola Varela, publicado en NÓS Diario o 14 de abril

A CARGA MENTAL FEMINININA, ESE TRABALLO INVISIBLE                                                                                      

Estes días lin en Facebook un anaquiño da historia dunha muller que acode á consulta dunha sexóloga porque observa problemas nas relacións sexuais coa súa parella. Pescudan no que serían as súas fantasías eróticas e confesa que non desexa tipos musculados nin praias exóticas, senón ver ao seu compañeiro limpando o baño, encargándose das crianzas mentres ela durme e deixándoas logo ao cargo dalgún familiar; poder entón saír xuntos, tomar uns viños de vagar e regresar a casa para gozar dos seus corpos ata quedar durmidos…Coméntanos esta sexóloga que o que, aparentemente, semella un problema do desexo, de diminución da libido ou de falta de resposta á excitación, en realidade ven sendo esgotamento, capitalismo, machismo e patriarcado.

A falta de corresponsabilidade na grande maioría das parellas heterosexuais, que obriga á muller a soportar un traballo continuo, atafegante e, por demais, invisible, é o que denominamos “carga mental feminina”. Unha carga silenciosa e, xa que logo, dobremente pesada. Ese labor de planificar, organizar, tomar decisións e, asemade, realizar as tarefas do fogar e os coidados familiares, representa o 75%  dos traballos necesarios na convivencia. É un traballo a tempo completo e non recoñecido, que pode aumentar o estrés, a ansiedade e que é a base de moitos conflitos nas parellas. Isto é o que levou á xornalista Samanta Vilar a escribir o libro La carga mental femenina: O por qué las mujeres continúan al mando del hogar a coste cero (2019), despois de ter os seus primeiros fillos, uns xemelgos, e decatarse do que se lle viña enriba. Fixo unhas polémicas declaracións, cando afirmou que perdera calidade de vida coa maternidade, xa que á falta dunha corresponsabilidade real como compromiso compartido persoal, social e político, sumábase agora esa visión idílica da maternidade, que non é doado poñer en cuestión por temor a ser xulgadas como malas nais. Engadía, ao cabo, que iso da “superwoman”, froito da dobre xornada das mulleres no traballo produtivo e reprodutivo, é un engano brutal.

Porén, quen difundiu este concepto de “carga mental” dun xeito masivo foi a ilustradora e feminista francesa, Emma Clit, co seu demoledor cómic Me lo podrías haber pedido (2017) que, de contado, se fixo popular e ao ano seguinte deu lugar ao libro La carga mental. Sí a la vida en común; no a los lugares comunes. Na década dos 80 do século XX, a socióloga francesa Monique Haicault xa empregou este concepto de “carga mental” entendida como un lastre psicolóxico das mulleres, vinculado ao que se denominou como “traballo emocional” segundo a tamén socióloga estadounidense Arlie Hochschild.

Ademais da necesaria corresponsabilidade, compre falar, así mesmo, de conciliación para afondar no tema. Nestas mesmas páxinas, Paula Vázquez no seu artigo Non só corresponsabilidade dicía que non é posible hoxe a conciliación persoal, laboral e familiar, se non temos en conta tres elementos: A excesiva duración da xornada laboral, que obriga á redución de horario ou á excedencia; o cambio na composición das familias, dando paso a cada máis a familias monoparentais; e a elevación da idade media da poboación, que leva de seu o aumento de persoas con dependencias diversas.

Cando as mulleres dedicamos o dobre de tempo ás tarefas do fogar e aos coidados que os homes, cando as mulleres recoñecemos que a maioría temos un mundo de cousas que facer cada día, cando 3 de cada 4 mulleres sufre “carga mental”, cando o 40% descoñece o concepto e o 45% endexamais falou con ninguén deste asunto, non queda outra que intervir.

Algunhas propostas para mudar esta situación poderían ser: Compartir coa parella dende o inicio as tarefas domésticas, para que lle dea o valor que teñen e que chegue ao convencemento de que o fogar tamén é responsabilidade dos homes; que as mulleres aceptemos certo desorde ou incumprimentos sen sentirnos culpables e que saibamos delegar, que non sempre é doado; que exista unha lexislación onde conciliar non sexa só prexudicial para as mulleres… E, por riba de todo, educar ás nosas fillas e fillos dun xeito igualitario e sen estereotipos.

Aquí tedes o enlace para ver o artigo directamente en NÓS Diario

https://www.nosdiario.gal/opinion/lola-varela/carga-mental-feminina-traballo-invisible/20210414161015119519.html

“Eu vou conmigo”, un conto para ensinar asertividade ás nenas

Estándar

Raquel Dïaz Reguera, escritora e ilustradora, é a autora de “Yo voy conmigo“, unha historia moi especial cunha mensaxe moi importante. O vídeo sobre o libro realizouno “Ciencienciate produccións“.

Este conto reflexiona sobre a importancia de ser unha mesma, sen deixar que a contorna nos faga diferentes, sen mudar como somos para agradar aos homes, e sobre a importancia de dar valor as nosas características, a eses paxaros na cabeza que todas e todos temos (aínda que as veces deixemolos engaiolados).

Ten un final xenial grazas a asertividade que a nena é capaz de mostrar.

Pódese baixar o vídeo en Yo voy conmigo.

A carga mental feminina

Estándar
Isto é unha imaxe anecdótica, pero explicativa desa carga mental que soportan a maioría das mulleres nas parellas heterosexuais. Ese traballo constante, esgotador e que case ninguén adoita recoñecer, froito da falta de corresponsabilidade, de conciliación e dunha educación igualitaria.

Dúas sociólogas deron a coñecer, xa hai anos, este término de “carga mental”, a estadounidense Arlie Hochschild e a francesa Monique Haicault, pero será Emma Clit, ilustradora francesa, co seu cómic Me lo podrías haber pedido (2018) a que popularizou e explicou perfectamente o seu significado.

Premendo aquí podedes descargar o PDF deste cómic.

Para completar esta información poñemos a continuación un pequeno “spot” titulado Los ayudadores, realizado na Arxentina no pasado ano 2020, onde con moita ironía e humor ponse en cuestión a falta de corresponsabilidade nos fogares. “Spotlight” é unha campaña conxunta da Unión Europea e Nacións Unidas orientada a eliminar todas as formas de violencia contra as mulleres e as nenas, para poder facer realidade a igualdade de xénero e o empoderamento das mulleres.

Aquí podedes acceder a este vídeo Los ayudadores

Amanda Black, una herencia peligrosa. Un libro para coeducar

Estándar

Trátase dun libro de aventuras cunha protagonista feminina, de Juan Gómez-Jurado e Bárbara Montes.

Juan Gómez-Jurado (Madrid, 1977) é xornalista e autor de varias novelas de gran éxito, traducidas a coarenta linguas. 

Bárbara Montes é psicóloga infantil e lectora empedernida.

Esta colección de aventuras repletas de misterio, acción trepidante e cun ritmo frenético, está pensada para nenas e nenos a partir de nove anos.

Este primeiro libro, Una herencia peligrosa, inicia unha trama na que a súa protagonista, Amanda Black, terá que arriscarse a coñecer cousas do seu pasado para poder enfrentar un futuro do máis incerto. Orfa dende que ten poucos meses de vida e cunha vida que dista moito de ser cómoda, recibirá unha carta que lle abrirá a porta da Mansión Black e axiña darase conta de que non só será unha casa…

Despois desta primeira entrega, haberá outras dúas nos meses de xuño e novembro, Amanda Black 2, el amuleto perdido e ….

O sexismo na publicidade

Estándar

Cantas mulleres se sinten identificadas coa imaxe que se da delas na publicidade? Neste vídeo de apenas 2 m, realizado polo Observatorio Andaluz de la Publicidad no Sexista, dentro do proxecto Caminando hacia una publicidad en positivo, faise unha breve enumeración dos temas tratados nos anuncios: limpeza doméstica, alimentación, saúde e beleza… e sempre como telón de fondo a preocupación polo corpo, a imaxe de muller obxecto ou da “superwoman”.

Aquí podedes acceder a este vídeo Sexismo e Publicidade

Guía para as familias: as primeiras aprendizaxes

Estándar

A Deputación de Pontevedra e a Asociación Socio-Pedagóxica Galega (AS-PG) en decembro de 2020 fixeron pública a guía “A familia, núcleo das primeiras aprendizaxes“, unha publicación en galego que pretende axudar a que as nais e pais poidan coñecer as súas aptitudes, melloralas e adquirir estratexias que lles faciliten a prestación da axuda necesaria e eficaz na educación dos seus fillos e fillas.

Consta de varios artigos escritos por diferentes autoras e autores, referentes no mundo do ensino e nos temas de igualdade e coeducación. A relación é a seguinte:

  • A motivación como eixo fundamental da aprendizaxe. Ana Pérez, ensinante.
  • Educar en positivo: cando a disciplina emerxe desde o afecto. Xesús Fortes, ensinante.
  • Facendo lectores e lectoras desde a casa. Lorena Maceiras, bibliotecaria.
  • Educación Emocional e Xestión de conflitos. Carmen Loureiro, ensinante.
  • Internet e menores. Jorge Castro, bibliotecario, experto en redes.
  • Educación afectivo sexual dentro da familia. Luisa Abad, orientadora.

A ligazón para obter a guía é esta: Guía_Familias

Guías de Linguaxe Inclusiva

Estándar

O Instituto de la mujer, pertencente ao Ministerio de Igualdad ten recollido unha selección de 120 guías para o uso dunha linguaxe non sexista, escritas tanto en castelán como en catalán, euskera e galego.

A clasificación das guías fíxose tendo en conta estas temáticas: academia, administración, comunicación e publicidade, deportes e cultura, discapacidade, educación, emprego e relacións laborais, sensibilización xeral e recursos web, xurídico, saúde, sociedade civil ou ciencia, tecnoloxía e medioambiente.

A selección atópase en Formación no apartado de Servicios y Recursos del Ministerio de Sanidad, Servicios Sociales e Igualdad e pódese descargar na seguinte ligazón: Guías de lenguaje inclusiva.

Tamén nos seguintes enlaces están guías galegas da Deputación de Pontevedra e da Universidade de Vigo, respectivamente, DePo e UVigo.