Tag Archives: Mulleres na historia

Un libro para o 25N

Estándar

O libro narra a historia das irmás Mirabal que viviron na República Dominicana (Salcedo). Loitaron pola igualdade e contra as inxustizas. Foron asasinadas.

A data 25 de Novembro adoptada pola ONU como Día Internacional da eliminación da violencia contra a muller ten moito que ver con estas tres mulleres valentes e loitadoras.

Loitando contra a invisibilización

Estándar

Unha publicación: “XEAS: Mulleres que estudan a Terra”, dá voz a doce xeólogas de épocas diferentes.

A Comisión “Mujeres y Geología” da Sociedade Xeolóxica de España (SGE), a
“Asociación de Servicios de Geología y Minería Iberoamericanos” (ASGMI) e a “Federación
Europea de Geológos” (EFG) fixeron posible esta interesante publicación.

“Oceánicas, pioneiras da oceanografía”

Estándar

O Consejo Superior de Investigaciones Científicas (CSIC) publica  o libro Oceánicas: pioneras de la oceanografía, en acceso aberto, unha edición ilustrada e dirixida ao público xuvenil que inclúe 20 biografías de científicas mariñas de todos os tempos: dende a primeira muller que deu a volta ao mundo durante a época das grandes exploracións, ata investigadoras que a día de hoxe lideran a loita pola conservación dos océanos.

As súas historias fálannos do desenvolvemento das ciencias mariñas os últimos séculos, pero tamén das dificultades ás que se enfrentaron as mulleres —na oceanografía, na ciencia e na vida— e da loita pola igualdade de moitas xeneracións.

A nova publicación de Editorial CSIC, de descarga gratuita, enmarcase no proxecto Oceánicas, unha iniciativa do Instituto Español de Oceanografía (IEO-CSIC) cuxo obxectivo é poñer en valor o papel da muller nas ciencias mariñas, recuperar historias de pioneiras esquecidas e xerar vocacións científicas en nenas e nenos a través de referentes femininos. 

Pódese ampliar información premendo en CSIC, coñecer o proxecto aquí e descargar o libro nesta ligazón Oceánicas.

No ano 2020, o Instituto Español de Oceanografía realizou un almanaque adicando cada mes a unha muller experta en Oceanografía. O calendario pode descargarse premendo nesta ligazón Calendario.

 

Homenaxe a Anuncia Casado

Estándar

O pasado 21 de agosto a asociación “Os Torgueiros” organizou unha homenaxe a Anunciación Casado Atanes, máis coñecida polo alcume de “A Pasionaria” de Viana, sendo o 86 aniversario da súa morte, e a outras vítimas do fascismo na Terra das Frieiras.

Na última parte dos actos, as persoas asistentes desprazáronse á Casa da Viúva, na Gudiña, lugar onde os historiadores e investigadores Dionísio Pereira, David Simón e Lola Varela, presentados polo recoñecido etnógrafo gudiñés José Rodríguez Cruz, participaron nunha palestra moi interesante sobre a resistencia no 36, os represaliados e represaliadas, e a violencia exercida sobre as mulleres naquel agosto de 1936 e en adiante.

Anuncia Casado foi a responsable do Partido Comunista de España na comarca de Viana. Na Segunda República fixo propaganda entre os traballadores do ferrocarril da liña A Gudiña e Vilar de Barrio. Conta a súa historia Lola Varela en “Nós Diario”; pode lerse o artigo completo na seguinte ligazón Anuncia

Para máis información premer na entrada Anuncia Casado do blogue “Mulleres na Historia e Historias de mulleres“.

Mulleres maltradas pola vida e pola historia

Estándar

Debemos contar a verdade e atribuirlles o valor que tiveron cada unha no seu tempo e na súa actividade. Neste pequeno vídeo, feito con humor e moi acaído para a xente moza, dásenos conta da importancia de seis mulleres, unhas máis coñecidas que outras, pero todas silenciadas dunha maneira ou doutra ao longo de séculos. Desde Cleopatra, raíña de Exippto (S I a. C.), a filósofa e científica Hipatia de Alexandría (SIV-V), a raíña Juana de Castilla, tristemente coñecida como “La loca” (S XV-XVI), Sofonisba a pintora máis famosa do Renacemento e mestra do retrato, Clara Campoamor, política e escritora que consegíu o dereito ao voto para as mulleres ou a famosa actriz Hedy Lamarr, silencida como creadora das conexiones por internet, que tivo que mudar o seu nome de nacemento, Hedwig Eva Mª Kiesler, ao vivir nos EEUU.

Podedes descargar aquí este vídeo Mujer tenías que ser

Para completar esta historia de silencios intencionados coa vida e a traxectoria de moitas mulleres, aquí tedes outro exemplo no acontecido coa fotógrafa estadounidense Ruth Matilda Anderson (1893-1983), recollido pola nosa amiga Luisa Fernanda Arís no seu blog https://mulleresehistoria.blogspot.com/2022/07/ruth-matilda-anderson.html, nunha recente entrada onde se fala da faciana desta importante muller como tradutora e divulgadora da cultura galega

“Juana la loca”, e senon estaba tan tola?

Estándar

Para contribuir a mudar esa visión androcéntrica do noso pasado que nos transmitiron durante séculos, con este pequeno vídeo queremos visibilizar a unha muller maltratada inxustamente pola historia e devolverlle a súa dignidade. Como cambia o conto despois de saber como foi a súa vida!

O legado das mulleres

Estándar

Fai algún tempo e con moito esforzo, un grupo de profesoras e profesores comezou o proxecto europeo Erasmus+ Women’s Legacy: Our Cultural Heritage for Equity. O pasado 6 de maio veñen de ser presentados os productos intelectuais do proxecto, no Palau de les Arts Reina Sofía, de Valencia. Este proxecto, coordinado pola Generalitat Valenciana con socias de Lituania, Italia, Escocia e algunhas socias españolas como Ana López Navajas (Coordinadora xeral), ten como propósito contribuir de maneira decisiva á inclusión das mulleres protagonistas da historia e da cultura, e o seu legado, nos contidos educativos.

Para ilo desenvolveron instrumentos de intervención didáctica que facilitan a inclusión de referentes femininos e das súas contribucións nos contidos educativos europeos. 

Os recursos, que se atopan en línea, en aberto e accesibles, son un banco de recursos ligado a cada sistema educativo con actividades e obras, sempre enmarcadas nunha materia e un curso e en relación cos contidos normativos para facilitar o seu uso na aula. Este banco de recursos será transferible a calquer outro sistema educativo europeo ou mundial grazas ao deseño da súa plataforma informática. En concreto:

  • Un catálogo de obras literarias de autoría feminina.

  • Un catálogo de obras artísticas e audiovisuais de autoría feminina.

  • Un catálogo de obras musicais de autoría feminina.

  • Unha formación para o ámbito STEM, que se impartirá a profesorado de educación secundaria e universitario en todos os países participantes.

É importante difundilo e utilízalo, polo que animan a coñecelo e usalo. E se é posible, colaborar. Xa está posto en marcha, agora toca completalo.

Para máis información e para ver o programa completo, pódese consultar a páxina web do proyecto: Women’s Legacy: Our Cultural Heritage for Equity.

Un libro para reflexionar: “Feminismo de proximidade”

Estándar

O 13 de maio, foi presentado o libro “Feminismo de proximidade”, unha marabillosa recompilación de artigos cun claro fío condutor: a muller e a súa condición.
A proposta repasa aspectos históricos, reivindica accións positivas, fai visibles situacións,… Son reflexións profundas ao redor de temáticas da axenda feminista actual. Ofrece con perspectiva de xénero aspectos tan diversos como o androcentrismo arquitectónico, a represión franquista nas mulleres de Terra de Montes, a sanidade, a cultura ou as eivas das mulleres no Rif, por exemplo.
Suxerimos un mergullo nas súas páxinas que, sen pretensión de exhaustividade, ofértanos un achegamento cotiá e unha visión poliédrica sobre a igualdade, a inclusión e a coeducación.

Observatorio Wassyla Tamzali: tecendo redes solidarias coas mulleres do Magreb

Estándar

Neste novo artigo de Lola Varela no xornal NÓS Diario a autora comeza explicando quen é Wassyla Tamzali que da nome a esta organización recén creada. “O Observatorio leva o nome dunha destacada avogada, escritora e feminista alxerina, que desde o ano 1971 foi responsable na Unesco de diversos programas dedicados á defensa dos dereitos das mulleres, contra a explotación sexual e a trata…” para continuar dando información das xornadas “Mujer. Magreb. Islam”, organizadas polo Observatorio en Granada no mes de marzo do 2022.

        Observatorio Wassyla Tamzali: a solidariedade entre mulleres

                                                                                                     Lola Varela

O Observatorio, leva o nome dunha destacada avogada, escritora e feminista alxerina, que desde o ano 1971 foi responsable na UNESCO de diversos programas dedicados á defensa dos dereitos das mulleres, contra a explotación sexual e a trata. Wassyla foi, tamén, unha das oito mulleres que elaboraron o Chamamento das mulleres árabes pola dignidade e a igualdade, presentado ao Presidente do Consello de Europa en maio de 2012. Este colectivo, alentado pola escritora de orixe rifeña Zoubida Boughaba, afincada en Granada como Mediadora Intercultural da Cruz Vermella, ven de organizar nesta cidade a carón da Fundación Euroárabe as xornadas Voces de Ida y Vuelta, dedicadas nesta ocasión a Mujer, Maghreb, Islam, unha iniciativa na que participei para expoñer a miña experiencia como docente en Marrocos.

Marrocos, país de influencia árabe, islámico, onde as mulleres loitan arreo por ter máis presenza. Por iso, nestas xornadas soaron voces de mulleres, críticas, rebeldes e dispostas a turrar por un futuro mellor. Asemade, serviron de foro para intercambiar ideas, tecer redes e xuntar forzas para avanzar cara una sociedade máis xusta, máis igualitaria e máis libre.

Entre esas voces, salientar as intervencións das escritoras e coñecidas activistas Najat El Hachmi e Mimunt Hamido, que rexeitan falar dun “Feminismo islámico”, posto que a relixión non debería definir ou agrupar as mulleres de distintos territorios. Opinan que ao Feminismo non hai que poñerlle apelidos, tal que islámico, negro ou decolonial; é un movemento transversal e mundial contra o patriarcado e as súas diferentes manifestacións, que acolle a calquera muller disposta a loitar polos seus dereitos. O contrario, segundo elas, é dividirnos e facernos máis febles.

Unha das grandes preocupacións de ambas expertas é a expansión do Islamismo practicado en Europa nas últimas décadas, en barrios de emigrantes de países árabes, onde para defenderse do racismo e fortalecer a identidade e a pertenza á súa comunidade, practican un Islam “renovado”, moi diferente do transmitido polas persoas maiores de cada familia, moito máis rigoroso nos principios e nas obrigas e, sobre todo, moi prexudicial para as mulleres, ás que somete a unha discriminación e a unha supeditación aos homes, próxima á súa anulación. Este Islam “renovado” está directamente apoiado e subvencionado por países como Arabia Saudí ou Emiratos Árabes, que proporcionan Imanes ben adestrados e moitos cartos para edificar mesquitas por todo o mundo, así como multitude de publicacións ben editadas e atractivas. Detrás de todo isto, a pegada do Yihadismo ou dos Hermanos Musulmanes. Velaí dous libros para achegarnos ás posicións de ambas feministas: Siempre han hablado por nosotras de Najat El Hachmi e No nos taparán de Mimunt Hamido.

Outro momento importante destas xornadas, e pode que o mais emotivo, foi cando Kenza, Sukaina e Karima compartiron con nós as súas vidas, os obstáculos e retos profesionais e sociais que deberon afrontar como mozas de orixe magrebí, emigrantes en España. Chegaron coas súas familias sendo unhas nenas e, co paso dos anos, quixeron comezar a elixir e decidir por si mesmas, se rezar, facer o Ramadán, vestir doutro xeito, estudar, gozar da sexualidade…en todas elas, a resposta familiar foi contraria e, nalgún caso, violenta en paralelo á da comunidade musulmá. Algunhas tiveron que denunciar ás súas familias para ser acollidas nun centro de menores e quedar soas para sempre, coa creba emocional que iso significa; outras, axudadas polas nais maiormente, conseguiron manterse no entorno familiar, formarse, atopar un traballo e ter unha vida máis acorde cos seus desexos. Saíron adiante e hoxe queren devolver a axuda recibida, compartindo o que aprenderon a través das redes sociais e, a partir de agora, co recen creado Observatorio Wassyla Tamzali, que nace coa intención de dar asesoramento, apoio e acubillo a todas as mulleres novas de orixe musulmá que o precisen. Até o momento non contaban con colectivos que o fixeran, agás Valentas y Acompañadas de Girona. Daquela, longa vida ao Observatorio Wassyla Tamzali.

Se queredes ver o artigo directamente no xornal preme no título O observatorio Wassyla Tamzali

 

Mulleres nas letras galegas

Estándar

Próxima a celebración do noso día das Letras, facemos unha pequena reflexión sobre a desproporción entre o número de mulleres e homes que recibiron a homenaxe de serlle dedicado ese 17 de Maio. Podemos velo premendo aquí.

Cómpre lembrar ás homenaxeadas ata a data e tamén reinvindicar as moitas achegas femininas ás Letras Galegas .