Category Archives: Educación secundaria

23 de setembro. Día internacional contra a trata de persoas para explotación sexual

Estándar

Esta data está aí para lembrar que debemos falar co noso alumnado e nas familias deste tema que afecta a tantas mulleres, que o ben raptadas, enganadas ou por extrema necesidade rematan sendo obxectos nas mans de proxenetas desalmados e puteros machistas, que coa súa brutalidade no trato rematan facendo que estas mulleres sexan dependentes do alcohol ou de calquera outra sustancia que as anula como pesoas, pero que o precisan para soportar a miseria na que están metidas.

Propoñemos ver e comentar este vídeo difundido por Instagram con declaracións de víctimas hoxe recuperadas grazas á asociación de axuda a mulleres en prostitución APRAM https://www.instagram.com/tv/CUKqFilLN7Z/?utm_medium=share_sheet

Tamén podemos ler este artigo sobre a valente campaña de Médicos del mundo contra a prostitución que publicou o xornal Diario 16, ao que acompaña un pequeno vídeo de menos dun minuto, con moita forza e crudeza. ¿Puta yo?

E tamén recordarvos que existen dous breves documentais feitos por mulleres sobre a explotación doutras mulleres como son Benvidas ao club de Carmen PG Granxeiro (2018), sobre o macro proceso xudicial do caso Carioca en Lugo que comezou no ano 2008 e aínda non rematou, pero do que non se agardan apenas condeas por estar involucrados desde coñecidos políticos, importantes empresarios ata oficiais das forzas de seguridade. Tedes acceso ao vídeo premendo no título.

O outro é Biografía del cadáver de una mujer (2020), mellor documental nos Premios Goya da pasada edición, de Mabel Lozano, que relata o asasinato dunha muller que se atreveu a denunciar ao seu proxeneta e explotador. Tedes máis información premendo no título.

As cidades e o xénero

Estándar

Como di a escritora feminista Cristina Molina (1995): “Os principios da arquitectura non son neutrais ao xénero: o deseño do arquitectónico foi realizado fundamentalmente por varóns, atendendo ás necesidades dos varóns e os valores inherentes foron transmitidos polos varóns que dominan as escolas de arquitectura e escriben os libros de teoría arquitectónica”. Por iso compre revisar o xénero das cidades. Esta é a reflexión que nesta ocasión Lola Varela comparte a través do artigo publicado durante o mes de xullo en NÓS Diario.

                                         AS CIDADES E O XÉNERO

                                                                                      

De que xénero é a cidade? Cal é o xénero da arquitectura? Nomes femininos ambos, vistos desde sempre con ollos masculinos. A cidade, a arquitectura permanecen de xeito maioritario en mans dos homes, alleas case ao pulso real da vida. Cidades cheas de actitudes prepotentes e apresuradas, de irreflexión sobre o sentido práctico das cousas, de barreiras conscientes e inconscientes ante todo aquilo que significa acubillo, tolerancia, acollida. Cidades onde se ignora que o seu único fin é axudar a compartir a vida.

A arquitectura foi, até agora, asunto de homes. Porén, nalgúns aspectos senlleiros da mesma, como o seu uso, as mulleres participaron historicamente coa mesma intensidade que os varóns. Noutros aspectos, como o deseño ou a xestión, a súa participación é recente.

Nos aloxamentos máis primitivos, como chozas ou tendas, o papel feminino foi relevante no tecido ou trenzado dos materiais (palla, xuncos, ramas…) e no curtido de peles ou fiado da lá, e segue a selo aínda nos pobos nómades. Tamén teñen participado activamente en moitas labores complementarias da construción, como o carrexo e amoreamento de materiais (pedras, madeira, area, esterco e auga).

O mantemento dos espazos construídos, é unha función que desempeñan maioritariamente as mulleres nas sociedades desenvolvidas. Son elas quen os manteñen habitables (limpeza, ventilación, vixilancia, xestión ou pequenas reparacións).

Para entender as relacións entre urbanismo, arquitectura e xénero debemos ter en conta un concepto fundamental, o patriarcado. A escritora feminista Cristina Molina (1995) exprésao da seguinte maneira: “Os principios da arquitectura non son neutrais ao xénero: o deseño do arquitectónico foi realizado fundamentalmente por varóns, atendendo ás necesidades dos varóns e os valores inherentes foron transmitidos polos varóns que dominan as escolas de arquitectura e escriben os libros de teoría arquitectónica”.

O androcentrismo da arquitectura prexudica tamén a valoración, e polo tanto a calidade, dos espazos comúns e dos espazos da vida cotiá, a prol da gran obra pública e do edificio singular.

A reconversión espacial e social ten que pasar ineludiblemente pola disolución da división sexual do traballo, é dicir, as tarefas de reprodución e coidados teñen que estar presentes no espazo público. A socialista e revolucionaria rusa Alejandra Kollontai afirmaba a comezos do S XX que compría reorganizar a vida cotiá, sobre novas bases colectivas, nas que o traballo doméstico e a maternidade fosen socializados e asumidos pola comunidade.

Precisamos equipamentos e infraestruturas para unha nova vida cotiá que favorezan o desenvolvemento dunha vida comunitaria máis plena: escolas, garderías, comedores públicos, centros de día, etc. Equipamentos, na súa gran maioría, relacionados co traballo dos coidados.

La Carta Europea de las Mujeres en la Ciudad (1995) incide de xeito especial en  promover unha nova filosofía urbana. Daquela, a partir do deseño das cidades podemos contribuír a crear espazos seguros para toda a cidadanía pero sobre todo para as mulleres, a través de tres principios básicos como son: a visibilidade, a ruta clara e unha contorna multifuncional que garantan un control social informal en horarios de día e de noite.

Velaí uns exemplos a ter en conta: a edición en Catalunya de Dones treballant. Guía per al Reconeixement Urbà amb Perspectiva de Gènere (Casanovas et al., 2013) que pretende ser una ferramenta útil para lexitimar a participación pública na planificación urbana das mulleres; o proxecto MAGA. Mulleres Arquitectas Galegas (Carreira et al., 2011), que aborda o exercicio da arquitectura en Galicia desde unha perspectiva de xénero; o traballo de Mestrado presentado na Universidade Jaume I de Valencia de María Novas Arquitectura y género. Una reflexión teórica (2014), ou o interesante Diagnóstico do habitat e da convivencia igualitaria na cidade de Ourense (2019) de Silvia Pérez (Coord.), un modelo a seguir noutras cidades galegas se queremos conseguir un espazo urbano inclusivo, para todas e todos, construído desde a diferenza e non desde a igualdade.

Por se queredes lelo directamente na prensa premede no artigo As cidades e o xénero

“Niñas hoy mujeres mañana”, unha fermosa publicación de Vinka Jackson

Estándar

Con diferentes exemplos de nenas e mozas, que en varios lugares do planeta levaron adiante grandes e interesantes iniciativas, a psicóloga e escritora chilena (famosa polo seu libro Agua fresca en los espejos, onde desvela os abusos sexuais sufridos de nena e causados polo seu pai) Vinka Jackson amósanos a forza destas nenas e o futuro esperanzador que poden construir.

Remata esta publicación dándonos conta da Declaración das nenas ou The girl declaration que 508 rapazas de 14 países do mundo redactaron no ano 2013. Nela presentan ás persoas adultas os seus dereitos e necesidades para poder medrar dun xeito digno e libre, nun mundo máis xusto e igualitario.

Podedes aproveitar para practicar un pouco de inglés visionando un resume desta declaración no vídeo que vos presentamos.

Mulleres rifeñas. O feminismo avanza

Estándar

Porque non se pode xeralizar nin empregar tópicos sobre as mulleres, e menos aínda de países e culturas que descoñecemos bastante, Lola Varela publicou este artigo en NÓS Diario o 06/08/2021 que agora comparte neste blog.

A súa vida en Marrocos durante 6 anos, traballando como profesora de Lingua castelá e literatura e dirixindo o Instituto español Melchor de Jovellanos en Alhucemas, permitíulle un mellor coñecemento da sociedade e da situación das mulleres nese país, tan próximo e tan lonxano a nós, ás veces.

                                     AS MIÑAS AMIGAS RIFEÑAS

Debemos falar de “mulleres” e non de muller en Marrocos, como en calquera outro lugar. A muller non é unha categoría única e homoxénea, xa que fronte ao feito de ser muller e sufrir as consecuencias do patriarcado por selo, reaximos ou convivimos con esa situación de xeitos moi diferentes segundo os países, as circunstancias ou dependendo do tempo que nos tocou vivir.

Cando se fala da situación da muller en Marrocos, de que estamos a falar? Dunha muller submisa, tapada, chea de crianzas e relegada unicamente ao ámbito privado? Esta situación mudou bastante, aínda que menos do desexado, como acontece noutros países dos chamados “desenvolvidos”. Certas reformas lexislativas como a realizada en 2004 do Código da familia ou Mudawana, mais sobre todo o activismo e a loita de moitas mulleres ao longo do país organizadas en diversas asociacións feministas, na AMDH (Association Marocain des Droits Humains) ou dentro do partido de esquerdas, Vía Democrática, creado na clandestinidade en 1995 e legalizado “sui generis” no ano 2004, son algúns dos alicerces dos avances conseguidos.

Velaí, estas breves semblanzas rifeñas: S. é administrativa nun instituto de ensino secundario, nunca levou velo ou pano cubrindo a cabeza, viaxa soa dentro e fora do país cando é preciso, ten dúas fillas (unha delas estudando Medicina en España), non é crente e ten bastante ben organizado coa súa parella o asunto da corresponsabilidade das tarefas domésticas e os coidados. A., unha empregada de banca recén xubilada, divorciada do seu primeiro home marroquino, co que tivo varios fillos, e logo casada de novo cun español. Hoxe viúva, participa decote en actividades culturais e de lecer organizadas por colectivos ou asociacións con sede no Rif. Z., é unha das cabezas visibles do “Forum de Femmes au Rif”,  principal asociación de mulleres no territorio rifeño e ademais membro da dirección da AMDH no norte de Marrocos, arrisca a súa situación cada día, defendendo e apoiando ás persoas encarceradas por pertencer ao Hirak ou movemento popular que xurdiu no Rif no 2016, e ao mesmo tempo impulsa proxectos, coa axuda de Cooperación Internacional, para a creación de cooperativas de mulleres que pretenden acadar certa autonomía e independencia económica nas súas vidas. S., casada aos 16 anos para liberase do abafante control paterno, tivo tres fillos moi nova. Agora divorciada do seu home de nacionalidade marroquina, dirixe varios centros públicos dedicados á formación profesional de mulleres soas e sen recursos, para facilitarlles unha inserción no mundo laboral. Pouco convencional no seu xeito de vestir, colabora activamente en actividades culturais e deportivas que se desenvolven no Rif e coordina o funcionamento dunha biblioteca de recente creación na cidade de Al Hoceima. R.,farmacéutica e dona da súa farmacia, nunca casou nin quixo ter fillos, é unha muller moi independente persoal e economicamente que ten, mesmo, ao seu cargo a mantenza dalgún dos seus irmáns. Boa xogadora de tenis, deporte que practica nun club onde non acoden a penas outras mulleres. N., profesora de Lingua árabe, viste con xilaba e pano na cabeza, organiza excursións co seu alumnado e viaxa varios días con outros profesores, sen importarlle se son homes ou mulleres.Ten dúas fillas, a maior vive soa noutra cidade e traballa nun banco, mentres a pequena está a rematar Medicina en Tunicia.

A vida destas miñas amigas é unha pequena mostra desa teima constante e cotiá que as mulleres, alí onde esteamos, sabemos que debemos emprender para acadar igualdade de dereitos e as mesmas oportunidades que os homes, dentro dunha sociedade máis xusta e máis libre. Non poucas mulleres rifeñas (e marroquinas en xeral) acreditan nisto; daquela, nas últimas décadas o Movemento Feminista converteuse nunha das forzas máis dinámicas e transformadoras do Reino alaouita, onde desenvolve unha importante actividade tanto no mundo rural como no urbano, con propostas moi diversas e acaídas a cada zona e situación, sempre coa loita a prol dos dereitos humanos como obxectivo transversal.

                                                                                       Lola Varela

Pódese acceder á versión orixinal deste artigo aquí mesmo As miñas amigas rifeñas

Creadoras da Historia da Música

Estándar

En 2020 Sakira Ventura Quintana, flautista e musicóloga, elaborou o mapa interactivo “Creadoras de la Historia de la Música“, unha antoloxía cartográfica de compositoras repartidas por todo o mundo e enmarcadas dende o século IX ata o ano 2005.

A súa finalidade é visibilizar ás mulleres creadoras de música e poñer en valor a súa obra.

Entrando nesta ligazón de spotify pódese escoitar a música de máis de 450 cancións ao longo de 24 horas de duración. Consiste nunha recompilación por orde cronolóxica de obras de mulleres creadoras na Historia da Música. Segundo Sakira Ventura, non están todas as que deberían pero espera que algún día o estean.

O mapa interactivo para recuperar ás compositoras ignoradas na historia recompila os perfís e obras, por orde alfabética, de máis de 500 mulleres.”Hai miles que non aparecen nos libros, que non se tocan nos concertos“, expresa a autora desta iniciativa.
O proxecto abarca dende Kassia, compositora nada en Constantinopla en torno ao 810, ata a máis xoven, Alma Deutscher, nada en 2005, compositora, violinista e pianista, pasando por Alicia Morote, compositora, arreglista e orquestadora murciana.

Entre as galegas aporta datos de Pilar Castillo, pianista e compositora de principios do século XX, Eugenia Osterberger, que participou en diversas iniciativas de dignificación da cultura galega, e Sofía Oriana Infante que compuso a música da película “Elisa e Marcela“.

Enerxía, cambio climático e mulleres investigadoras

Estándar

Nestes días que os custes eléctricos nos preocupan tanto e nos que se está falando tanto dos efectos visibles xa do cambio climático, podemos dar a coñecer a unha investigadora: ROSE M.MUTISO

A doutora Mutiso traballa con persoal experto a nivel mundial e tentan atopar solucións ao problema enerxético ademais de buscar alternativas nas novas fontes de enerxía renovables.

Rose M. Mutiso — Institute of the Environment and Sustainability at UCLA

Foi investigadora na Oficina de Clima Internacional e Enerxía Limpa en EEUU.

Sexismo e roupa deportiva

Estándar

Estes xogos olímpicos tiveron moitos aspectos importantes para reflexionar ademais das marcas e medallas.

Un deses aspectos foi que as desportistas quixeron poñer de manifesto e visibilizar as diferenzas nos vestiarios deportivos que deben usar.

As roupas deportivas masculinas e femininas son totalmente diferentes. Nalgúns casos as prendas femininas son incómodas e inadecuadas para a práctica do deporte.

No caso do voleibol, balón volea, por exemplo, mesmo se indicaban as medidas da parte inferior do traxe deportivo feminino (non así do masculino). Poderíanse enumerar outras especialidades deportivas: atletismo, ximnasia,…

EL INTOLERABLE SEXISMO EN LA ROPA DEPORTIVA - Digital Faro Canarias
Santo Domingo Corre - Santo Domingo Corre
Estados Unidos pierde a Simone Biles junto a su reinado en Gimnasia - AS.com

Poderiamos traballar co alumnado as imaxes que aparecen nos medios, reparar nas roupas e comparar as das mulleres e as dos homes da mesma especialidade. Tirar conclusións.

Podería ser interesante a lectura deste artigo.

Modelos de científicas no deporte

Estándar

A historia está chea de referentes científicas femininas moi importantes, mais tamén as temos actuais.

Nas recentes olimpiadas atopamos modelos que serven de referentes ás nenas e aos nenos.

Podemos traballar co alumnado o artigo de BBC News que aparece no seguinte enlace.

Charlotte Hym en acción en Tokyo 2020
Nadine Aptez

Guía para pais e nais que teñen fillas adoslescentes que sufren violencia de xénero

Estándar

“La violencia de género es un problema social, de carácter estructural, que tiene su raíz en el machismo y la desigualdad que se reproducen y perpetúan generación
tras generación en toda sociedad, a través de múltiples vías: la cultura, la moda, la
música, la literatura, la publicidad, los medios de comunicación, la religión, los videojuegos, las redes sociales… Hablamos de un problema presente en toda sociedad, en
todas las esferas sociales y, por supuesto, en todas las capas de población, incluidas
las más jóvenes.
Desde el Instituto Andaluz de la Mujer hemos puesto el acento en la prevención del machismo y la violencia de género desde edades muy tempranas…”

A Junta de Andalucía publicou esta guía no ano 2014, pero de total actualidade, para familias que teñen fillas adolescentes que sufren violencia de xénero.

Podedes descargala no seguinte enlace.

Guía de intervención con menores que sufren ou sufriron violencia de xénero

Estándar

Te Acompaño es un manual dirigido a profesionales que
trabajan en el ámbito de la Violencia de Género, o para
quienes, aun no trabajando en ello, quisieran adentrarse en este campo complejo.

Pretende ser un instrumento práctico y dinámico que engloba los conocimientos y
experiencias derivados de muchos años de trabajo con
niños, niñas y adolescentes que han sufrido una situación
de violencia de género, enriquecido con las aportaciones
de grandes profesionales en la materia.
Está organizado en cuatro bloques que facilitan la lectura…”

O Goberno de Canarias publicou no ano 2020 esta guía que podedes descargar aquí.